حق حبسی زوجه

حق حبسی زوجه

مطابق ماده ۱۰۸۵ قانون مدنی، زن می تواند تا مهریه به او تسلیم نشده از ایفاء وظایفی که در مقابل شوهر دارد امتناع کند، مشروط بر اینکه مهر او حال باشد و این امتناع، مسقط حق نفقه نخواهد بود.

حق حبسی چیست ؟

قبل از ورود به مبحث حبسی حقوق زوجه، بهتر است اجمالاً با مفهوم حق حبسی آشنا شویم/ :

حق حبسی تنها مختص به عقد نکاح نمی باشد بلکه در کلیه عقود معوض جاری است (عقد معوض مانند عقد بیع، عقدی است که درآن به اصطلاح عامیانه بده بستانی صورت می گیرد.) بدین ترتیب در عقود معوض هر یک از طرفین بعد از انعقاد قرارداد، حق دارند از ایفاء تعهد خود در قبال طرف مقابل تا انجام و ایفاء تعهدی که به عهده طرف دوم می باشد؛ خودداری نماید به نحوی که ایفاء تعهد هر دو طرف همزمانی داشته باشد که به اعمال این حق در عقود معوض ((حق حبسی)) گفته می شود.

حق حبسی زوجه
حق حبسی زوجه

 

شرایط اعمال حق حبسی :

حق حبسی در عقد نکاح نیز جاری است لکن منوط به شرایط ذیل می باشد :

  • مهریه حال باشد به این معنا که برای پرداخت مهریه أجل یا زمان خاصی مشخص نشده باشد، چراکه اگر برای پرداخت مهریه، مدت تعیین شده باشد، زوجه حق مطالبه آن را زمانی دارد که مدت آن سررسیده باشد و چون از زمان عقد نکاح، زوج محق است که ایفاء وظایف زناشویی را از زوجه طلب کند، زوجه نمی تواند از حق حبسی خود استفاده کند.
  • زوجه قبل از اخذ مهریه از زوج، نسبت به ایفاء تعهدات زناشویی خویش اقدام نکرده باشد، مطابق ماده ۱۰۸۶ قانون مدنی ، اگر زن قبل از اخذ مهریه به اختیار خود با ایفاء وظایفی که در مقابل شوهر دارد قیام نمود، دیگر نمی تواند از حکم ماده قبل (حق حبسی) استفاده کند.

استحقاق نفقه در ایام اعمال حق حبسی:

نکته قابل توجه این است که از زمان انعقاد عقد نکاح زوجه مستحق دریافت نفقه می باشد حتی اگر از انجام وظایف زناشویی به حکم ماده ۱۰۸۵ قانون مدنی و اعمال حق حبسی خویش، امتناع ورزد. معهذا در صورت خودداری زوج از پرداخت نفقه زوجه طبق ماده ۱۴۲ قانون مجازات اسلامی، حق شکایت کیفری از زوج را خواهد داشت.

اعسار زوج از پرداخت مهریه:

در صورتیکه زوج در هنگام نکاح خود را متعهد به پرداخت مهریه ای نماید که اساساً قادر به پرداخت آن نمی باشد؛  با مطالبه مهریه از سوی زوجه و اثبات اعسار و عدم تمکن مالی زوج، حکم به تقسیط پرداخت مهریه صادر می شود. حال سؤالی که ممکن است پیش بیاید این است که با وجود اعسار زوج از پرداخت مهریه، زوجه همچنان حق حبسی خود را دارد یا خیر؟

پاسخ بدین سؤال را می توان در رأی وحدت رویه ۳ شماره ۷۰۸ مورخ ۲۲/۰۵/۸۷ یافت.

متن رأی وحدت رویه ۷۰۸ :

به موجب ماده ۱۰۸۵ قانون مدنی زن می تواند تا مهر به او تسلیم نشده از ایفاء وظایفی که در مقابل شوهر دارد امتناع کند، مشروط بر اینکه مهر او حال باشد ضمناً در صورت احراز عسرت زوج، وی می تواند، مهر را به نحو اقساط پرداخت کند. با توجه به حکم قانونی ماده مذکور که مطلق مهر مد نظر بوده و با عنایت به میزان مهر که با توافق طرفین تعیین گردیده، صدور حکم تسقیط که صرفاً ناشی از عسر و حرج زوج در پرداخت یکجای مهر بوده، مسقط حق حبسی زوجه نیست و حق او را مخدوش و حاکمیت اراده وی را متزلزل نمی سازد، مگر به رضایت مشارالیها، زیرا حق حبس و حرج دو مقوله جداگانه است که یکی در دیگری مؤثر نمیباشد. همچنین موضوع مهر در ماده مزبور دلالت صریح به دریافت کل مهر داشته و اخذ قسط یا اقساطی از آن، دلیل بر دریافت مهر به معنا آنچه مورد نظر زوجه در هنگام عقد نکاح بوده، نمی باشد و بنابر رأی وحدت رویه فوق؛ اعسار زوج در پرداخت مهریه، مانع از اعمال حق حبسی زوجه نمی شود.

 

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

این سایت از اکیسمت برای کاهش هرزنامه استفاده می کند. بیاموزید که چگونه اطلاعات دیدگاه های شما پردازش می‌شوند.